ppmd logo

DMD/BMD

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a (DMD) jest jedną z najczęstszych chorób genetycznych rozpoznawanych w dzieciństwie. Jest to najcięższa i najczęstsza postać dystrofii mięśni. Częstotliwość występowania wynosi jeden przypadek na 3000-3500 tj. 300 na milion nowo narodzonych chłopców. Ponieważ gen DMD znajduje się na chromosomie X, choroba dotyka głównie chłopców, chociaż czasem nie omija i kobiet. 
Skutkiem choroby jest postępująca utrata siły mięśni wywołana przez mutację w genie kodującym dystrofinę. Brak dystrofiny powoduje uszkodzenie komórek mięśniowych, co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń pracy wielu organów i tkanek, zwłaszcza związanych z sercem i układem oddechowym. Okres przeżycia chorych z dystrofią DMD wynosi przeciętnie około 25-30 lat.

Dystrofia mięśniowa typu Beckera (BMD) przebiega łagodniej, chorzy bardzo długo są sprawni ruchowo, unieruchomienie przed 40 rokiem życia jest rzadkie a okres przeżycia jest prawie taki sam jak dla całej populacji. BMD jest również wywołana mutacjami w genie kodującym dystrofinę, jednak są one łagodniejsze niż te, które powodują DMD. Z uwagi na to, że DMD jest najczęstszą i najcięższą z postępujących dystrofii mięśniowych, opracowanie to poświęcone jest głównie temu typowi dystrofii.

DMD jest chorobą dziedziczoną w sposób recesywny sprzężony z płcią. Większość przypadków DMD występuje rodzinnie, jednakże około 35% pacjentów jest pierwszym przypadkiem zachorowania w danej rodzinie powstałym w wyniku mutacji „de novo”. Innymi słowy – DMD może dotknąć każdego. Chociaż istnieją terapie spowalniające postęp choroby, dotychczas nie stworzono leku pozwalającego na jej całkowite wyleczenie.

Dystrofina i utrofina

Gen dystrofiny jest największym genem człowieka. Produktem tego genu jest białko zwane dystrofiną. Białko to, występujące w bardzo wielu tkankach m.in. w mięśniu szkieletowym, sercu, neuronach, wątrobie, stanowi ważny element błony komórkowej. Odpowiada ono za jej stabilizację w czasie skurczu i rozkurczu mięśnia oraz tworzy pomost pomiędzy białkami wewnątrzkomórkowymi a środowiskiem zewnątrzkomórkowym. Tak więc dystrofina pomaga w utrzymaniu prawidłowej struktury komórek mięśniowych.
Mięśnie pozbawione dystrofiny przestają poprawnie pracować, błona komórkowa ulega uszkodzeniu i ostatecznie, komórki mięśniowe obumierają.

Utrofina jest białkiem występującym w błonie komórkowej o strukturze podobnej do dystrofiny. Najintensywniejsza synteza tego białka przypada na okres życia płodowego, tak więc poprzedza ekspresję dystrofiny. Po porodzie, utrofina jest obecna jedynie w złączu nerwowo-mięśniowym, mięśniowo-ścięgnistym oraz mięśniach gładkich natomiast w pozostałych lokalizacjach jest zastępowana przez dystrofinę. W dojrzałym zdrowym mięśniu jest ona niewykrywalna, natomiast pojawia się w mięśniach pozbawionych dystrofiny (włókna regenerujące, zanikłe itd.). 
Eksperymenty przeprowadzone na myszach pokazały, że utrofina może zastąpić dystrofinę i przejąć jej funkcje. Zwiększanie poziomu utrofiny poprzez intensyfikację ekspresji genu bada się jako możliwą terapię chorych na DMD.

O chorobie

Objawy choroby
Jeżeli u chłopca obecnych jest kilka z wymienionych poniżej objawów, powinien być on przebadany w kierunku DMD.

Do najczęstszych objawów choroby należą:
• trudności w podnoszeniu głowy, osłabione mięśnie karku, opadanie głowy do tyłu przy siadaniu
• opóźniony rozwój ruchowy – chłopiec nie zaczął chodzić przed upływem 15 miesiąca życia
• kłopoty w chodzeniu, bieganiu, wchodzeniu po schodach
• opóźniony rozwój mowy – nie mówi tak dobrze jak inni jego rówieśnicy
• problemy ze wstawaniem z pozycji siedzącej - wymaga pomocy przy wstawaniu z podłogi lub podczas wstawania wspina się rękoma po swoim ciele (objaw Gowersa)
• przerost mięśni łydek
• niezręczny chód (kołysanie się); chód kaczkowaty, na palcach
• chodzenie „z piersią do przodu” (pogłębiona lordoza lędźwiowa)

Jak zapobiegać chorobie
Niestety, jeżeli dziecko urodzi się chore na DMD, nie ma możliwości powstrzymania rozwoju choroby. Jednakże, po rozpoznaniu pierwszego przypadku DMD w rodzinie, możliwe jest wykonanie genetycznych testów prenatalnych u kobiet ciężarnych (zarówno matki zdiagnozowanego dziecka jak i innych kobiet w rodzinie chorego), które mogą potwierdzić lub wykluczyć DMD u nienarodzonego jeszcze dziecka.

Testy genetyczne
Testy genetyczne należą do badań molekularnych, dzięki którym wykrywa się i określa rodzaj mutacji powodującej chorobę występującą u danego pacjenta/rodziny. Interpretacja wyników testów przeprowadzona przez lekarza specjalistę genetyki klinicznej umożliwia ponadto ocenę ryzyka zachorowania na daną chorobę. Badania genetyczne przeprowadzone u kobiet w ciąży mogą potwierdzić obecność mutacji w genie kodującym dystrofinę z dokładnością do 95%. W rękach specjalistów leży przedstawienie kobietom możliwości dotyczących ciąży i porodu.
Przed przeprowadzeniem testów genetycznych rodzina powinna się zapoznać z następującymi informacjami:
• na jakie testy została skierowana kobieta
• dlaczego wybrano tego rodzaju badania
• jaki jest czas oczekiwania na wyniki badań
• jakie jest następny krok w przypadku, gdy wynik badania jest ujemny
• jaka jest cena badania i czy kwota refundowana jest z ubezpieczenia

Kto choruje na dystrofię Duchenne’a
Dystrofie mięśniowe Duchenne’a i Beckera nie są chorobami charakterystycznymi dla jakiejś jednej grupy społecznej, lecz dotykają ludzi różnych kultur i ras. Od pozostałych typów dystrofii mięśniowych odróżnia je fakt, że dotyczą prawie wyłącznie chłopców, jako że należą do grupy chorób dziedzicznych sprzężonych z płcią.
Gen DMD kodujący dystrofinę znajduje się na chromosomie X. 
Każdy człowiek posiada dwa chromosomy płci. Mężczyźni posiadają po jednym chromosomie X i Y, natomiast u kobiety obecne są dwa chromosomy X. Mężczyźni zatem narażeni są na większe ryzyko wystąpienia choroby spowodowanej mutacjami w genach znajdujących się na chromosomie X, ponieważ nie posiadają (jak kobiety) drugiego chromosomu X, który mógłby posłużyć jako „kopia zapasowa” dla uszkodzonego genu. 

Co jest przyczyną dystrofii Duchenne’a
Dystrofina, białko kodowane przez jeden z największych ludzkich genów, jest ważnym elementem mięśni szkieletowych. Jego funkcję można przyrównać do „kleju”, spajającego mięśnie poprzez utrzymywanie prawidłowej struktury komórek mięśniowych.
Uważa się, iż dystrofina pełni również rolę przekaźnika sygnałów pomiędzy komórkami mięśniowymi. Mięśnie pozbawione dystrofiny przestają prawidłowo pracować, aż w końcu ulegają stopniowo postępującemu zanikowi.
Gen dystrofiny zlokalizowany jest na chromosomie X. Ponieważ chłopcy posiadają tylko jeden chromosom X są oni bardziej podatni na choroby powodowane zmianami ilości lub postaci dystrofiny. W odróżnieniu od dziewczynek nie mają oni bowiem „zapasowej kopii” genu na drugim chromosomie X, która mógłby złagodzić skutki kliniczne mutacji. 
Całkowity brak dystrofiny jest schorzeniem zwanym dystrofią mięśniową Duchenne’a (DMD). Dystrofia Beckera jest jej łagodniejszą odmianą, w której stwierdza się obniżony poziom dystrofiny w tkankach. Ponadto, w 70-80% przypadkach BMD białko jest krótsze od prawidłowego.
DMD zazwyczaj występuje rodzinnie tzn. mutacja w genie dystrofiny została odziedziczona od jednego z rodziców. Zdarza się jednak, że choroba jest wynikiem przypadkowej samoistnej mutacji genetycznej tzw. de novo powstającej w okresie zapłodnienia. Jeden na trzy przypadki DMD dotyczy rodzin, u których jest to pierwsze zachorowanie.

Jak rozpoznać DMD

Obecnie dostępne są testy genetyczne pozwalające wykryć DMD, zanim pojawią się pierwsze objawy choroby. Testy te które można by zastosować w celu badań przesiewowych noworodków, jednakże konieczne jest opracowanie odpowiednich standardów postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w tej grupie pacjentów. Z uwagi na trudności logistyczne i brak standardów medycznych, dotychczas żaden kraj na świecie nie zdecydował się włączyć DMD do panelu chorób objętych przesiewem noworodkowym.

Obserwacja
Najczęściej pierwszymi osobami, które zauważają wczesne objawy dystrofii Duchenne’a są rodzice i nauczyciele dziecka. Najczęściej zgłaszanymi objawami są: przerost mięśni łydek oraz opóźniony w stosunku do rówieśników rozwój ruchowy, hiperlordoza, nieprawidłowe ustawienie stóp powodujące kaczkowaty chód.
Badania diagnostyczne i testy genetyczne
Istnieje kilka czułych testów, które umożliwiają lekarzom wczesne rozpoznanie choroby. Należą do nich:
Badanie poziomu kinazy kreatynowej: 
Kinaza kreatynowa (CPK lub CK) jest enzymem naturalnie występującym w mięśniach. U chłopców chorych na DMD poziom kinazy jest 10-100 razy większy niż norma. Podwyższony poziom CPK wskazuje na aktywny proces niszczenia komórek mięśniowych, choć jego przyczyną nie musi być dystrofia Duchenne’a.

Badania genetyczne
Testy genetyczne są najlepszym sposobem potwierdzenia rozpoznania DMD. Materiałem do badań jest krew lub fragment mięśnia pobrany podczas biopsji. Zakres badań genetycznych cały czas rośnie. Obecnie dostępne jest kilka rodzajów testów, które mogą potwierdzić rozpoznanie dystrofii Duchenne’a.

Postawienie rozpoznania

Postawienie rozpoznania DMD wpływa na wszystkie bliskie dziecku osoby: rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, członkowie dalszej rodziny, przyjaciele.

Pierwsze kroki
Chociaż reakcje na rozpoznanie choroby mogą różnić się między sobą, DMD stanowi wyzwanie dla każdego, kto staje w jej obliczu. Stałe źródło wsparcia oraz optymistyczne, odważne nastawienie może zredukować napięcie i uczucie żalu.
Najważniejsze, co można zrobić dla siebie i dziecka, to przyswojenie rzetelnej wiedzy na następujące tematy:
• przyczyny, objawy i przebieg DMD
• opcje leczenia i sprawowania opieki
• możliwości jakie dają najnowsze badania i testy
Konsultacje z lekarzem prowadzącym oraz strona Parent Project stanowią źródło najnowszych informacji, a także jednoczą rodziny walczące z DMD na całym świecie.

Co można zrobić
Chociaż nie wynaleziono jeszcze leku przeciw DMD, określone terapie mogą osłabić objawy i polepszyć jakość życia chorego.
Fizjoterapia: Przedłużanie sprawności ruchowej poprzez fizjoterapię jest najlepszą drogą zapewniającą dziecku długotrwałe zdrowie. Terapeuta pomoże monitorować kondycję mięśni, kręgosłupa i układu oddechowego.
Steroidy: Kortykosteroidy rekomenduje się jako leki mogące spowolnić zanik mięśni, chociaż ich stosowanie związane jest z możliwością wystąpienie poważnych efektów ubocznych. Steroidy są zaliczane do standardów postępowania w terapii DMD.
Ćwiczenia ruchowe: Należy zachęcać chorego do aktywności ruchowej tak długo, jak długo pozwala na to kondycja zdrowotna dziecka, ponieważ jest to kluczowym elementem w utrzymaniu zdrowia fizycznego i emocjonalnego. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt dużo ćwiczeń jest szkodliwe dla dziecka. Nie wolno pozwolić choremu na doprowadzenie się do stanu fizycznego wyczerpania. Rozmowa z terapeutą pozwoli na ustalenie, które ćwiczenia są korzystne, a które szkodliwe dla dziecka.

Przebieg choroby

Przebieg kliniczny choroby
Chorzy na DMD mogą rozwijać się wolniej od swoich rówieśników, na przykład później zaczynają mówić, siedzieć lub chodzić. Nieuniknione jest wystąpienie powikłań kardiologicznych, chociaż nie ma reguły co do czasu w jakim się pojawią. 
Chorzy na DMD tracą zdolność samodzielnego chodzenia najczęściej pomiędzy 10 a 14 rokiem życia. Przed osiągnięciem dwudziestego roku życia słabnie siła górnej części ciała – tracą zdolność samodzielnego poruszania rękoma. W okresie unieruchomienia zaczyna rozwijać się niewydolność oddechowa, która sprawia iż chore nastolatki potrzebują pomocy w oddychaniu, zwłaszcza w nocy. W miarę rozwoju choroby ich zdolności samodzielnego oddychania osłabiają się, aż chory wymaga stałego wsparcia w oddychaniu. Chorzy na dystrofię Duchenne’a zazwyczaj umierają w trzeciej dekadzie życia.
Chociaż wciąż nie wynaleziono jeszcze leku na DMD, jednak już dzisiaj dzięki odpowiednio wcześnie rozpoczętym terapiom można spowolnić rozwój choroby, zachowując dłuższą samodzielność i niezależność chorych chłopców. Wydłużeniu ulega również ich średnia długość życia.
Szybkość progresji i stopień ciężkości przebiegu DMD jest bardzo indywidualny, jednak u większości pacjentów można wyróżnić cztery etapy choroby.

Stadia choroby
Chociaż przebieg i ciężkość DMD są bardzo indywidualne i mogą różnić się w odniesieniu do konkretnego przypadku, wyróżnia się cztery główne stadia choroby. Przypisany dla każdego stadium wiek chorego jest określony w przybliżeniu.
Osłabienie fizyczne jest pierwszym widocznym objawem, obecnym już w pierwszych latach życia chłopców. Utrata siły mięśni postępuje, dotykając najpierw duże mięśnie (jak mięśnie nóg) a wraz z czasem – mniejsze mięśnie (jak mięśnie rąk).

Wczesne stadium choroby ( do 7 lat)
Rozpoznanie choroby następuje najczęściej w wieku od 2 do 7 lat. W wielu przypadkach kluczowe dla rozwoju dziecka wydarzenia, takie jak pierwsze próby siadania, pierwsze kroki i słowa, przychodzą później niż u zdrowych rówieśników.
Niezdolność dorównania tempa rozwoju psychofizycznego do dzieci w swoim wieku jest pierwszym objawem DMD. Chory chłopiec porusza się wolniej od swoich rówieśników lub z większymi trudnościami, zwłaszcza przy wchodzeniu po schodach, skakaniu czy bieganiu. Częste upadki powodują, że jego ruch może wydawać się niezdarny. Z powodu słabych mięśni chory łatwiej się męczy lub wcale nie ma energii. Może często chcieć być noszonym lub potrzebować wózka w czasie pokonywania dłuższych dystansów. Niektóre z jego mięśni (zwłaszcza łydki) sprawiają wrażenie powiększonych lub nadmiernie rozwiniętych. Powodem tego jest fakt, że komórki mięśniowe są zastępowane tkanką bliznowatą. Może to także być przyczyną mniejszej zwinności ruchów dziecka oraz utraty elastyczności w stawach (powstawanie przykurczy).
Ponieważ pierwsze objawy dystrofii Duchenne’a są niespecyficzne, czasami ciężko przychodzi rodzicom pogodzić się z diagnozą. Na przestrzeniu czasu można odnieść wrażenie, że stan fizyczny chłopca zaczyna się polepszać, lecz w rzeczywistości jego mięsnie ulegają stałej degradacji. Około 6 roku życia może wystąpić krótkotrwała i dość pozorna poprawa, wynikająca z przewagi tempa rozwoju ruchowego nad tempem progresji procesu chorobowego (okres zwany w literaturze amerykańskiej honeymoon).

Stadium przejściowe (wiek od 6 do 9 lat)
W tym czasie chory doświadcza jeszcze większych trudności z chodzeniem, ponieważ mięsień czworogłowy uda (zlokalizowany na przedniej stronie uda) ulega osłabieniu. Ma problemy z utrzymaniem równowagi w czasie chodzenia, bowiem zmienia się środek ciężkości ciała. Dlatego porusza się chodząc na palcach lub mięśniach kłębu palucha w celu utrzymania lepszej równowagi, jego chód sprawia wrażenie kaczkowatego. Ponadto charakterystycznym jest wypchnięty w czasie chodzenia do przodu brzuch i cofnięte ramiona (tzw. pogłębiona lordoza lędźwiowa). Poproszony o powstanie najpierw wypcha pupę do góry, a następnie próbuje się wyprostować, wspinając się po sobie rękoma (objaw Gowersa).
Chociaż nie wydaje się to oczywistym, pojawiają się także problemy kardiologiczne, wymagające odpowiedniego leczenia (serce to przecież też mięsień). W tym wieku większość chłopców nie ma kłopotów z poruszaniem ramionami i rękoma, choć mogą mieć trudności z noszeniem swoich książek i innych przedmiotów szkolnych (nawet w plecaku). Zmęczenie jest w zasadzie zawsze występującym objawem i chorzy mogą wymagać wózka inwalidzkiego lub elektronicznego skutera do pokonywania dłuższych dystansów. Niektórzy chłopcy potrzebują także specjalnego chodzika do poruszania się po klasie.

Utrata zdolności samodzielnego chodzenia/ UNIERUCHOMIENIE (wiek od 10 do 14 lat) 
Po wkroczeniu w wiek nastoletni rozpoczyna się okres postępującego osłabienia. Większość chorych chłopców jeszcze przed osiągnięciem 12 lat porusza się jedynie na wózkach inwalidzkich. Czynności angażujące mięśnie kończyn dolnych, górnych, mięśnie tułowia wymagają pomocy ze strony innych osób lub mechanicznych urządzeń. Zrozumiałym są zatem częste stany zmęczenia.
Słabe mięśni grzbietowe i długotrwałe przebywanie w pozycji siedzącej powoduje pogłębiające się skrzywienie kręgosłupa (przede wszystkim grzbietowo-boczne tzw. skolioza). Współistniejące przykurcze różnych grup mięśniowych pogłębiają uczucie dyskomfortu. 
Choć słabe mięśnie kończyn górnych utrudniają codzienne czynności, mięśnie dłoni i palców są wciąż na tyle silne, że pozwalają chorym na pisanie i używanie komputera.

Dorosłość (wiek powyżej 15 lat)
Wraz z rozwojem choroby stany zagrożenia życia są coraz częstsze. Powodem ich występowania są powikłania kardiologiczne i pulmonologiczne, do których zaliczyć można krótki oddech, postępującą niewydolność oddechową (zwłaszcza w godzinach nocnych), obrzęk płuc, obrzęki kończyn dolnych. W tym czasie można rozważać założenie pacjentowi rurki tracheotomijnej, która pomoże w oddychaniu. 
Ważnym jest, aby badanie echokardiograficzne serca (tzw. echo serca) przeprowadzić już na wstępie, w momencie rozpoznania choroby a potem powtarzać je raz w roku. U chorych na DMD częstym objawem jest kardiomiopatia rozstrzeniowa (powiększone serce).

Z powodu wyżej wymienionych powikłań okres przeżycia pacjentów z DMD wynosi od dwudziestu do trzydziestu kilku lat.

Rodzina

Rodzice chorego dziecka
Na ogół rozpoznanie DMD jest druzgocące dla rodziców chorego dziecka. Rodzice chcą chronić swoje dzieci i mogą się czuć bezsilni w konfrontacji z diagnozą DMD. Jedną z najważniejszych rzeczy, jaką mogą zrobić rodzice, jest szczera i otwarta współpraca między sobą. Nie jest wstydem potrzebować pomocy i o nią prosić zarówno siebie nawzajem, członków własnej rodziny jak i osoby spoza rodziny, zwłaszcza jeśli ma to przynieść korzyść choremu.
Należy zastanowić się nad sposobem zapewnienia dziecku możliwości wykonywania aktywności, które sprawiają mu radość; może to być pobyt w szkole z przyjaciółmi, wycieczka lub spędzanie czasu u kolegi w domu, śmiejąc się i grając w różne gry.
Rodzice posiadający więcej niż jedno potomstwo powinni pamiętać, że wszystkie ich dzieci potrzebują i zasługują na ich uwagę i miłość. Należy zrobić wszystko, co w mocy rodziców, by zaspokoić potrzeby każdego z nich.

W poszukiwaniu wsparcia
Istnieje wiele różnych opcji pomocy i terapii dla rodzin zmagających się z wymaganiami i wyzwaniami DMD. Najważniejszym jest nie zapominać, że nie jest się samemu. Prośba o pomoc lub poradę w żadnym wypadku nie jest oznaką słabości czy porażki. Jest pożądanym działaniem, prowadzącym do rozwiązania powstałego problemu. 

Dla członków rodziny
Także i dalsi członkowie rodziny dziecka cierpiącego na DMD mogą wpływać na samopoczucie i stan zdrowia chorego i jego najbliższych.

Rodzice
Wszyscy rodzice chcą chronić swoje dzieci, a rozpoznanie DMD sprawia, że czują się bezradni i odosobnieni. Nie należy zapominać, że w walce z chorobą nie jest się samym.
Rodzina, przyjaciele, lekarze i członkowie Parent Project zawsze będą służyć pomocą w czasie tej przytłaczającej podróży przez życie – której nikt nie planował i której nigdy by się samemu nie wybrało.
„Jako rodzice wszyscy wierzymy, że powinniśmy chronić nasze dzieci przed cierpieniem, wychowywać je na przykładnych obywateli, zapewnić nienaganne zdrowie i opiekować się nimi, aby żyli »długo i szczęśliwie«. Jako rodzice staramy się znaleźć dla naszych dzieci najlepsze miejsce na ziemi. W końcu odkrywamy, że nie zawsze jest to w naszej mocy. Kiedy dowiadujemy się, że u dziecka rozpoznano dystrofię mięśniową, jakiegokolwiek typu, przechodzimy szybką i intensywną naukę pokory.”
Powyższy fragment pochodzi z bardzo pomocnego artykułu pt. „Doskonalenie chodzenia po równoważni - Rodzice chorych na DMD” (Mastering Balance Beams: Parenting children with Muscular Dystrophy) napisanego przez dr Joan Fleitas, pielęgniarkę i matkę borykającą się z wyzwaniami macierzyńskimi, która pomaga innym rodzinom stawić czoło problemowi DMD.
Należy pamiętać, że istnieje wiele rodzajów profesjonalnej pomocy i możliwości terapii dostępnych dla rodzin dotkniętych DMD, które mogą pomóc w codziennej walce z wymaganiami i wyzwaniami stawianymi przez chorobę. 
Złość, poczucie winy, strach i smutek – to najczęstsze uczucia towarzyszące rozpoznaniu choroby. Nie można zapominać, że walka z chorobą jest stale trwającym procesem, w czasie którego bywają dobre i złe dni. Prośba o pomoc nie powinna być traktowana jako wyraz słabości i porażki; jest ona prawidłowym zachowaniem umożliwiającym rozwiązanie powstałego problemu.

Matki
Wiele matek chłopców chorych na DMD instynktownie przypisuje sobie winę za schorzenie dziecka, ponieważ jedną z możliwości wystąpienia DMD jest przekazanie zmutowanego genu z matki na syna. Podczas gdy naturalnym wydaje się próba przypisania sobie odpowiedzialności za chorobę, faktem jest, że schorzenia genetyczne nie występują z niczyjej winy. Mutacje często powstają samoistnie, bez ostrzeżenia ani niczyjej wiedzy.
Czy matka jest nosicielką?
Jednym z pierwszych działań, które podejmuje się po usłyszeniu diagnozy, są testy w kierunku nosicielstwa matki (czyli sprawdzenie czy mutacja w genie dystrofiny została przekazana z matki na syna). W około 70% przypadków DMD matka pacjenta jest nosicielką zmutowanego genu. 
Dzięki temu, że testy genetyczne określają, czy kobieta jest nosicielką, możliwe jest udzielenie pomocy w podjęciu decyzji o przyszłym potomstwie. Ważnym jest, aby zapamiętać, że nie zawsze zmutowany gen wywołujący DMD jest obecny u matki pacjenta. Około 30% przypadków DMD jest wynikiem samoistnej mutacji (tzn. wadliwy gen pojawia się po raz pierwszy u chłopca i nie jest odziedziczony od żadnego z rodziców – tzw. mutacja de novo). Zjawisko spontanicznej mutacji występuje losowo w każdej komórce człowieka, nie tylko w momencie poczęcia ale i u osoby dorosłego. Może zdarzyć się, że mutacja wystąpi w komórce jajowej lub plemniku, co w konsekwencji – po zapłodnieniu – sprawia, że z komórki takiej rozwinie się nowy organizm dotknięty chorobą uwarunkowaną genetycznie. Naukowcy szacują, że mutacje obecne są w skali 1:10 000 komórek jajowych i plemnikowych. Tak więc każdy człowiek, niezależnie od płci, wieku i pochodzenia może stać się przyczyną choroby swoich dzieci. Każdy stanowi ryzyko i nikt nie ponosi odpowiedzialności.

Ojcowie
Często ojcowie oczekują od siebie (lub inni oczekują od ojców), aby byli w stanie wszystko naprawić. W rezultacie, stając w obliczu diagnozy DMD u swojego dziecka, mogą czuć się bezsilnymi i przytłoczonymi przez perspektywę opieki nad chorym synem. Ważnym jest, by ojcowie podzielili się z kimś swoimi odczuciami; może to być żona lub partnerka, duchowny lub ktoś inny, kto mógłby służyć pomocą w oswojeniu się z rozpoznaniem. Nie przyjdzie to łatwo niektórym mężczyznom, ponieważ nie są nauczeni przez społeczeństwo okazywania swoich uczuć. Należy też pamiętać, że każdy z nas ma swoje sposoby na rozwiązywanie problemów.
W momencie gdy dziecko traci zdolność do samodzielnego funkcjonowania, powinno spędzać więcej czasu ze swoim ojcem. Bardzo ważna jest wtedy rola ojca, który swoją postawą może się przyczynić w niesamowitym stopniu do podtrzymania dobrego zdrowia chłopca i jedności w rodzinie.

Rodzeństwo
Diagnoza DMD może zmienić życie całej rodziny, ponieważ uwaga każdego jest skupiona na chorym dziecku. Jednakże nie wolno rodzicom, krewnym i przyjaciołom zapomnieć o zdrowym rodzeństwie chorego chłopca, które zmaga się z niezmierną ilością zmian wokół siebie. Należy pamiętać, że każdemu z dzieci należy się szczęście, zdrowie i normalne dzieciństwo w możliwym stopniu. Dr Joan Fleitas jest pielęgniarką, która specjalizuje się w udzielaniu pomocy w utrzymaniu równowagi w zaspakajaniu potrzeb chorego chłopca i jego zdrowego rodzeństwa. Napisała artykuł „Doskonalenie chodzenia po równoważni - Rodzice chorych na DMD” (Mastering Balance Beams: Parenting children with Muscular Dystrophy), aby pomóc rodzinom skupić się na istotnych sprawach oraz utrzymać w rodzinie siłę i jedność.
Polecamy przeczytanie także prezentacji Jill Castle, specjalisty do spraw wsparcia rodziny, pt. „Rodzeństwo dzieci o specjalnych potrzebach” (Sib Shop Presentation)
Ważnym jest także kontakt z innymi rodzinami znajdujących się w podobnej sytuacji, w celu podzielenia się doświadczeniem i zasięgnięcia lub udzielenia rady.

Dziadkowie
Posiadanie wnuków nie jest tak wymagające jak opieka nad własnymi dziećmi. Dziadkowie nie są pierwszymi opiekunami dzieci; ich rola sprowadza się do spędzania czasu z wnukami, ich rozpieszczaniu, a następnie przekazaniu opiece rodziców. Skończyły się ich nieprzespane noce i zmartwienia. Jeśli jednak pojawia się diagnoza DMD, wszystko się zmienia. Ciągle przytula się kochanego wnuka, ale być może trochę mocniej.
Dziadkowie znajdują się wtedy w bardzo trudnej sytuacji. Ich własne dzieci potrzebują pomocy, ale nie nadopiekuńczości. Decyzje dotyczące dalszych działań nie należą do dziadków, ale do rodziców chorego dziecka. Rozmowy między dziadkami, rodzicami i dziećmi na temat tego, co się dzieje i co się odczuwa, mogą być utrudnione ze względu na różnice w doznawanych emocjach, posiadanej wiedzy i nadziei.
Dziadkowie mają wyjątkową rolę do odegrania w rodzinie stającej w obliczu DMD. Ponownie muszą przyjąć zadania nauczycieli, których rada, wsparcie i otwarte ramiona obudzić mogą nadzieję i pewność wśród rodziny i najbliższych.
Polecamy także przeczytanie bardzo szczegółowego artykułu, napisanego przez pielęgniarkę i matkę, dr Joan Fleitas, na temat utrzymania równowagi w życiu rodziców i jedności w rodzinie.

Krewni i przyjaciele
Diagnoza DMD nieuchronnie dotyka każdego, komu bliskie jest chore dziecko: rodziców, dziadków, dalszych członków rodziny i przyjaciół. Należy pamiętać, że reakcje i sposoby przyjęcia tak poważnej wiadomości będą się różnić między sobą.
Dla wielu dominującym uczuciem będzie złość, szok i żal. Bywa, że uczucia te skierowane są w stosunku do lekarza, który rozpoznał DMD. Zdarza się też, że rodzic bierze winę za przekazanie zmutowanego genu na siebie lub obarcza tym swojego małżonka (partnera), co jest bardzo smutne. Często także ludzie winią Boga. Upływa zwykle trochę czasu, zanim rodzina pogodzi się z diagnozą. Jednak świadomość posiadania silnego wsparcia w najbliższych, może jej pomóc zmniejszyć strach i napięcie wywołane przez tego typu uczucia.
Komunikacja jest tutaj kluczowym elementem. Jako krewny lub przyjaciel można pomóc, dopilnowując, aby rodzice rozmawiali ze sobą i aby każdy z nich poświęcił trochę czasu i uwagi wyłącznie dla zdrowego rodzeństwa. Pomagając innym, należy także zapewnić sobie wsparcie, dzięki któremu można kontrolować swój żal i frustrację.
Jeśli nie jest się członkiem rodziny, znalezienie „złotego środka” pomiędzy oferowaniem pomocy, a „wtykaniem nosa w nie swoje sprawy” może być trudnym wyzwaniem. Niech to nie zniechęca do zaoferowania swoich możliwości. Jest to wyjątkowa okazja udzielenia prawdziwej pomocy rodzinie lub przyjaciołom w okresie poważnych zmian oraz przywrócenia, w możliwym stopniu, normalności w rodzinie. To jest to, czego chłopcy chorzy na DMD najbardziej potrzebują – normalności. Wskazana jest rozmowa z innymi rodzinami, które przechodzą podobne problemy.